Najnowsze

Maciej Bąkowski: Gdy przyszli gestapowcy, ze strachu zwymiotowałem

OKUPACJA, WYSIEDLENIA. W styczniu 1940 r. był ledwie czteroletnim chłopcem, który przeżył szok wyrzucenia późnym wieczorem z domu. Wejście gestapowców do jego rodzinnego mieszkania było dla niego wielką traumą. Opowiada też, jak z rodziną trafił do Małopolski, pod Kraków.

Obejrzyj całość


Maria Świderska: O rozrywkach nie było mowy

OKUPACJA. W czasie niemieckiej okupacji mieszkała w Poznaniu. W rozmowie z PAHM opowiada o butnych zachowaniach okupantów, o ich okrucieństwie, o ograniczaniu Polakom dostępu do nabożeństwa, a także o swojej I komunii świetej w 1944 roku.

Obejrzyj całość


Jan Jankowski: Żyliśmy z kartek z niemieckich koszar

OKUPACJA, WYSIEDLENIA. Syn sołtysa Pacanowic (powiat Pleszew), wysiedlony wraz z rodziną w sierpniu 1940 r. do Łodzi. Mieszkali tam w magazynach na cementowej posadzce. Za naśmiewanie się z Hitlera omal nie stracił życia, pobity przez gestapowców. Potem wywieziono ich do Frampola (Lubelskie), gdzie Janek zaczął chodzić do szkoły.

Obejrzyj całość


Jan Bobkiewicz: O szóstej rano zapukali do drzwi znajomi Niemcy

OKUPACJA, WYSIEDLENIA. Urodzony w 1929 roku, syn właścicieli sklepu kolonialno-spożywczego i piekarni w Gostyniu opowiada o wojennych kolejach losu swojej rodziny. Wysiedlony w grudniu 1939 roku, został przewieziony do Koluszek, a potem do wsi pod Rawą Mazowiecką. Na koniec trafił do Niemiec.

Obejrzyj całość


Rafał Grupiński: Maciej był skromny i w zasadzie milczący

PRL, OPOZYCJA DEMOKRATYCZNA. 16 czerwca mija 10 lat od śmierci Macieja Frankiewicza. Rafał Grupiński, kolporter i wydawca pism drugiego obiegu w PRL, w stanie wojennym trzykrotnie ukrywał w swoim mieszkaniu Frankiewicza, wówczas lidera poznańskiej Solidarności Walczącej. To wtedy go bliżej poznał. Jak opowiada, Frankiewicz był cichy, za to ciągle ryzykował.

Obejrzyj całość


Ryszard Grobelny: Napędzały go trudne wyzwania

SAMORZĄD. Były prezydent Poznania wspomina Macieja Frankiewicza, swojego zastępcę w latach 1998-2009, w dziesiątą rocznicę jego śmierci. Mówi o trudnych zadaniach, jakie stanęły przed nim, gdy musiał zamykać przedszkola i szkoły. I o jego ogromnym wkładzie w zdobycie praw do organizacji piłkarskiego Euro 2012 w Poznaniu.

Obejrzyj całość


Jan Winny: Przepiłem dziadkowi krzyż żelazny

OKUPACJA, WYSIEDLENIA. Syn rolnika ze wsi Grodzisk (powiat Pleszew), wysiedlonego w 1939 roku. Ich dom i gospodarstwo przekazano najpierw Baltendeutschom (Niemcom z krajów nadbałtyckich), a potem rozebrano. Opowiada m.in. o osiedleńcach ze WSchodu w 1945 r. w Broniszewicach pod Pleszewem. I o "boomie na rodziny" - związkach poznańsko-wschodnich.

Obejrzyj całość


Sabina Dobkiewicz: Niemcy potrafili wieszać ludzi nad torami

OKUPACJA, WYSIEDLENIA. Jesienią 1939 r. została wraz z rodzicami i siedmiorgiem rodzeństwa wysiedlona przez Niemców z Chrzypska Wielkiego (gmina Międzychód). Trafiła do Niepokalanowa, a potem do Grodziska Mazowieckiego. W majątku Tadeusza Zjawińskiego w Napucku pod Grodziskiem mieszkali w jednej izbie, początkowo nawet w 12 osób. Do rodzinnego domu wrócili w marcu 1945 r. W swojej relacji opowiada m.in. o okupacyjnym terrorze.

Obejrzyj całość


Andrzej Porawski: W sztabie znaleźliśmy "pluskwy" stare i nowe

WYBORY 1989. W trakcie przełomowych wyborów Andrzej Porawski byl pracownikiem sztabu wyborczego poznańskiego Komitetu Obywatelskiego "Solidarności", który mieścił się w zamku. Wspomina kampanię wyborczą, próbę nocnego włamania do sztabu, a także odnalezione w nim pluskwy Służby Bezpieczeństwa.

Obejrzyj całość


Stanisław Janiec: W nocy biegały po nas szczury

OKUPACJA, WYSIEDLENIA. 27 listopada 1939 r. o godzinie 20.10 został wysiedlony wraz z bliskimi z domu rodzinnego do obozu na Głównej. W grudniu 1939 r. ostali wywiezieni do Ostrowca Świętokrzyskiego. Tam dostali najpierw pokój w willi, a potem pomieszczenie gospodarcze, w którym przeżyli wojnę. - W nocy biegały tam po nas szczury - opowiada.

Obejrzyj całość

Stefan Kwaśniewski: Mama pracowała w fabryce potasu

OKUPACJA, WYSIEDLENIA. Wysiedlony z Piekarzewa w 1944 r., trafił z rodziną do Niemiec, do robotników przymusowych w Ledeburgu pod Magdeburgiem. Dostawał tam pół litra mleka i jedną bułkę na dzień. Po wojnie, w latach 1954-1956 był członkiem Młodzieżowej Armii Krajowej (MAK) w Pleszewie. Siedział w więzieniu na Młyńskiej w Poznaniu.

Obejrzyj całość

Leonard Szymański: Miałem świadomość, że reformy uderzą w robotników

WYBORY 1989. Gdy walczył o mandat posła dla "S", był działaczem związku w poznańskiej Wiepofamie i działaczem Klubu Inteligencji Katolickiej. 30 lat później o dokonujących się wtedy zmianach w Polsce mówi krótko: - To był cud. Dlaczego?

Obejrzyj całość

Maciej Musiał: 5. czerwca nie miałem siły się cieszyć, byłem dętka

WYBORY 1989. - Ta wolność przyszła niepostrzeżenie, gdzieś między wyborami 4 czerwca 1989 roku a 22 grudnia 1990 roku, gdy Lech Wałęsa przejmował insygnia władzy prezydenckiej - uważa Maciej Musiał, który w 1989 r. kierował pracami sztabu wyborczego Komitetu Obywatelskiego "S" w poznańskim zamku. W rozmowie z PAHM Musiał opowiada o politycznych i organizacyjnych kulisach kampanii wyborczej z 1989 r. O radości, satysfakcji i zmęczeniu. I o czekoladach dla córek, które otrzymał jako podziękowanie od prof. Janusza Ziółkowskiego.

Obejrzyj całość

Rafał Grupiński: 4 czerwca uznałem za triumf

WYBORY 1989. Rafał Grupiński, współpracownik KSS KOR, w latach 80. ub. wieku działacz "Solidarności" i redaktor pism podziemnych, ocenia efekty wyborów z 4 czerwca 1989 roku. Choć sam był przeciwnikiem rozmów Okrągłego Stołu, przyznaje, że wynegocjowane wtedy częściowo wolne wybory odmieniły losy Polski.

Obejrzyj całość

Andrzej Aumiller: Ludzie czuli, że jesteśmy w ważnym momencie

WYBORY 1989. Nie był typowym partyjnym kandydatem w kampanii wyborczej do Sejmu "kontraktowego"w 1989 roku. Był stosunkowo młody - miał 42 lata - odnosił sukcesy jako szef PGR Naramowice. - I miałem tę wadę, że byłem katolikiem - opowiada. Choć został posłem, długo w PZPR miejsca nie zagrzał.

Obejrzyj całość

Dariusz Urbanowicz: Kaczmarek czuł ludzi, wyczuwał fałsz

SAMORZĄD, HISTORIA REGIONU. 26 maja mija 10 rocznica śmierci Wojciecha Szczęsnego Kaczmarka, prezydenta Poznania w latach 1990-1998. Jakim był szefem? A jakim człowiekiem? O pracy z tym wybitnym polskim samorządowcem, który zmienił Poznań, opowiada były rzecznik prasowy prezydenta Dariusz Urbanowicz (rocznik 1967).

Obejrzyj całość

Ryszard Grobelny: Było przeczucie, że wszyscy jesteśmy razem

WYBORY 1989. W czerwcu 1989 roku Ryszard Grobelny, późniejszy radny i prezydent Poznania był wraz z innymi studentami w Bieszczadach. Z wyborów 4 czerwca, które odmieniły Polskę, zapamiętał nadzwyczajną radość pewnej statecznej pani profesor.

Obejrzyj całość

Teresa Stankiewicz: Za wszystko kara śmierci

WOJNA, OKUPACJA. Opowieść rezolutnej i sprytnej członkini konspiracyjnej organizacji "Odrodzenie" z Krotoszyna, później pracownicy obozu pracy przymusowej w Siarżewie pod Ciechocinkiem. Teresa Stankiewicz wspomina Wrzesień 1939 roku, walkę z niemieckim okupantem - i chwile grozy podczas wejścia Rosjan zimą 1945 r.

Obejrzyj całość

 

Ryszard Grobelny: Takich ludzi, jak Wojtek, się lubi

SAMORZĄD, HISTORIA REGIONU. Były prezydent Poznania w latach 1998-2014 wspomina swojego Mistrza i poprzednika, prezydenta Wojciecha Szczęsnego Kaczmarka w 10. rocznicę jego śmierci. I ujawnia, jakiej rady udzielił mu Kaczmarek, gdy przegrał z nim wybory na prezydenta w 2002 roku.

Obejrzyj całość

Władysław Szała: Niemcy dali nam odczuć, że są panami

OKUPACJA, WYSIEDLENIA. Pochodził ze wsi Januszewice nad jeziorem Strykowskim. 1 września 1942 r. o godzinie 3. w nocy jego rodzina została wysiedlona przez żołnierzy niemieckich do Porażyna pod Opalenicą. W rozmowie z PAHM wspominał okupacyjne losy swoje i swoich bliskich. - Wszyscy spodziewali się wysiedlenia - opowiadał. - Z naszej wioski wysiedlili wszystkich gospodarzy, zostało tylko dwóch małorolnych.

Obejrzyj całość

 

Czesław Janicki: szef obozu wystrzelał część więźniów

OKUPACJA. Urodzony w 1926 roku, nieżyjący już wicepremier w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (1989-1990) opowiada, jak między sierpniem i listopadem 1944 roku był więźniem niemieckiego obozu karno-śledczego w Żabikowie pod Poznaniem. W styczniu 1945 roku kopał rowy dla niemieckiego wojska pod Wieluniem.

Obejrzyj całość

 

Anna Rodzińska: już jako dziecko byłam rzeźbiarzem

SZTUKA. Urodzona w 1933 r. w Wilnie artystka rzeźbiarka, autorka projektu pomnika Armii Poznań czy rzeźb "Radość" w parku Wilsona, wieloletnia wykładowczyni w Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych opowiada o swojej życiowej pasji i drogach twórczych. A także o losach swoich rodziców i bliskich w trakcie wojny.

Obejrzyj całość

 

Zofia Wawrzyniak: groziła mi, że wyjdę kominem

OKUPACJA, WYSIEDLENIA. Wysiedlona jako 12-letnie dziecko z Januszewic (powiat Grodzisk Wielkopolski), jako uczennica 3 klasy szkoły podstawowej. Do wysiedlenia jej rodziny doszło 1 września 1941 roku. Na wysiedleniu pracowała u Niemki.

Obejrzyj całość

 

Zbigniew Grześkowiak: hitlerowiec uderzył w twarz, normalna sprawa

OKUPACJA, WYSIEDLENIA. W nocy 8 grudnia 1939 r. został wysiedlony z rodzinnego domu we wsi Pieluchy (powiat Pleszew) z rodzicami i dwoma braćmi. Przewieziony do Czernina, a potem do Jarocina. Na koniec - w bydlęcych wagonach - wywiezieni zostali do Opoczna. Okupację przeżyli w Ostrowie Wielkopolskim.

Obejrzyj całość

 

Zbigniew Cymerys: jak przyjechaliśmy, nie mieliśmy niczego

OKUPACJA, WYSIEDLENIA. Miał 8 lat, gdy został wysiedlony przez Niemców ze Sroczyna (powiat Gniezno) wraz z rodzicami, dwoma braćmi i siostrą. Wcześniej Cymerysowie posiadali 14-hektarowe gospodarstwo rolne. Jego ojciec Piotr został w 1939 r. aresztowany na podstawie niemieckiej listy proskrypcyjnej i ciężko pobity.

Obejrzyj całość

 

Zenon Wechmann: byłem tak obity, że nie wiedziałem, z kim mam do czynienia

OKUPACJA, PRL. Od września 1952 r. był więziony za przynależność do konspiracyjnego poznańskiego harcerstwa (Piątacy, zastęp Wilki). Skazany na 7 lat pozbawienia wolności, karę odbywał wo obozie pracy w Piechcinie oraz w więzieniu w Rawiczu. W wywiadzie dla PAHM opowiada o okupacji i o tym, jak życiowe wybory, dokonane w młodzieńczym wieku, wpłynęły na całe jego powojenne życie.

Obejrzyj całość

 

Stefan Lamęcki: Koledze oberwało palec, inny stracił nerkę

WOJNA, OKUPACJA. We wrześniu 1939 r. jako 6-letni chłopiec widział wymarsz Wojska Polskiego z Poznania i wejście Wehrmachtu. Był też świadkiem walk o miasto zimą 1945 r. i wejścia Rosjan. W rozmowie z PAHM opowiada m.in. o okupacyjnej szkole dla Polaków i niemieckim nauczycielu ze złotą odznaką NSDAP w klapie. A także o niebezpiecznych zabawach z bronią, pozostałą po walkach o Poznań.

Obejrzyj całość

 

Michał Musielak: rektor Święcicki nie pasował komunistom

STULECIE UAM. Prof. Michał Musielak, prorektor Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, autor biografii pierwszego rektora Uniwersytetu Poznańskiego Heliodora Święcickiego opisuje jego życiową drogę od studiów medycznych po stworzenie pierwszej polskiej wyższej uczelni w Poznaniu w 1919 roku.

Obejrzyj całość

 

Zbigniew Podeszwa: Leciały niemieckie samoloty i bociany

WOJNA, PRL. Urodzony w 1924 r., tuż przed wojną był na obozie harcerskim w Rumunii. Po wojnie uczeń "Marcinka". Harcerz w zastępie Rosomaków, członek tajnej antykomunistycznej organizacji, aresztowany w sierpniu 1945 roku i przetrzymywany na UB na ul. Kochanowskiego. - W kloszach od lampy dostawaliśmy zupę - wspomina. Po wyroku spędził 2 lata więzienia - na Młyńskiej i we Wronkach.

Obejrzyj całość

 

Waldemar Łazuga: prof. Pajewski kochał różnych bogów

STULECIE UAM. Prof. Waldemar Łazuga, historyk i autor licznych publikacji o dziejach najnowszych Polski i Europy, w rozmowie z PAHM kreśli portret swojego mistrza, prof. Janusza Pajewskiego, autora m. in. monumentalnej pracy "Odbudowa państwa polskiego". To prof. Pajewskiemu Uniwersytet Adama Mickiewicza zawdzięcza, że w 1955 r. nie otrzymał komunistycznego patrona.

Obejrzyj całość

 

Tomasz Schramm: Kandydaci na rektora nie z komitetu partii

STULECIE UAM. Prof. Janusza Ziółkowskiego, demokratyczne wybranego w czasach "Solidarności" w 1981 roku rektora UAM wspomina prof. Tomasz Schramm, historyk czasów najnowszych oraz specjalista dziejów uczelni.

Obejrzyj całość

 

Hanna Kóćka-Krenz: Z palatium miałam najwięcej szczęścia

STULECIE UAM. Najbardziej znana poznańska archeolożka w 1999 r. odnalazła poszukiwane od lat pozostałości murów pałacu Mieszka I na Ostrowie Tumskim. W rozmowie z PAHM opowiada o tym, jak do tego doszło. I o swojej naukowej pasji.

Obejrzyj całość

 

Lech Trzeciakowski: wiedeński wykład z dorożki

STULECIE UAM. Prezentujemy Państwu nagranie rarytas - wykład nieżyjącego już prof. Lecha Trzeciakowskiego o postanowieniach słynnego kongresu wiedeńskiego z 1815 roku, nagrany w Wiedniu podczas przejażdżki dorożką ulicami miasta. Nagranie jest krótkie i ma charakter ledwie migawki z powodu kiepskiej jakości. Ale warto je zobaczyć!

Obejrzyj całość

 

Maria Pągowska: Dwa razy nas brali z domu

OKUPACJA, WYSIEDLENIA. Pochodzi z rodziny ziemiańskiej, z Łukowic i Działynia pod Gnieznem. W czasie wojny została wysiedlona do Kazimierzy Wielkiej (Małopolska), gdzie jej ojciec został administratorem tamtejszego majątku. Zaprzysiężona do Armii Krajowej, wchodziła w skład konspiracyjnej grupy sanitarnej. W wywiadzie dla PAHM wraca m.in. do koszmaru wygnania z domu, wspomina też lata spędzone w Kazimierzy Wielkiej. I moment wejścia tam Rosjan.

Obejrzyj całość

 

prof. Jerzy Strzelczyk : Wszystko zawdzięczam Uczelni

STULECIE UAM. Pierwszy krok zrobił jego ojciec - kupił Jurkowi historię Grecji i Rzymu. Wybitny specjalista od wczesnego średniowiecza Polski i Europy opowiada o początkach swojej fascynacji historią - i o swojej karierze naukowej.

Obejrzyj całość

 

Wanda Wasik: kiedy spadły bomby, to było przerażenie

WOJNA, OKUPACJA. Jako dziewczyna od 8. rano do 20. wieczorem pracowała przy opiece nad niemieckimi dziećmi w Kinderheimie w Kobylnicy. Tam zetknęła się również z polskimi dziećmi, przeznaczonymi do zniemczenia. Jednego nie może sobie wybaczyć do dziś...

Obejrzyj całość

 

Janusz Gunderman: odwaga to umiejętność opanowania strachu

POWSTANIE WARSZAWSKIE. Poznaniak, który walczył w powstaniu 1944 roku w Warszawie. Podczas walk przeżył śmierć przyjaciół, był też świadkiem masakry w wyniku wybuchu niemieckiego wozu pancernego -pułapki. W stolicy znalazł się w trakcie okupacji, szkolił się do walki w Hufcach Polskich i Narodowej Organizacji Wojskowej, która w większości podporządkowała się AK w 1942 r.

Obejrzyj całość

 

Tadeusz Panowicz: wyczuliłem zmysły, zbieram pamiątki

HISTORIA REGIONU. Zapalony regionalista, pisarz, bibliofil, gawędziarz i kolekcjoner staroci opowiada o sensacyjnych archeologicznych odkryciach w Imielenku, o swoich fascynacjach historią i przyrodą tego terenu. I o wojennych przeżyciach.

Obejrzyj całość

 

Henryk Wachowski: z wybuchem wojny zaczęła się makabra

WOJNA, OKUPACJA. W 1939 roku mieszkał w Lesznie i miał cztery lata, gdy w egzekucji stracił ojca. Wywieziony z matką i siostrą do Generalnego Gubernatorstwa, w Tomaszowie Mazowieckim był świadkiem przerażającej zbrodni gestapowca - "Łowcy Żydów" - na żydowskim dziecku.

Obejrzyj całość

 

Krzysztof Budzyń: My, chłopi, poddani Kościoła

HISTORIA REGIONU. Krzysztof Budzyń z pasją śremskiego regionalisty i miłośnika literatury opowiada o losach swoich przodków i o dawnych mieszkańcach ziemi śremskiej - w tym o Żydach, m.in. o Hermanie Schreiberze, naczelnym rabinie synagogi poczdamskiej.

Obejrzyj całość

 

Henryk Świątek: za komuny wszyscy się bali wszystkich

OKUPACJA, PRL. Urodzony w 1934 roku syn oficera Straży Granicznej, wywiezionego w 1939 r. nad Morze Białe przez Rosjan, a potem żołnierza gen. Andersa (walczył pod Monte Cassino) opowiada o życiu pod niemiecką okupacją, a także o pracy w powojennym Poznaniu i o w strajku w Fabryce Maszyn Żniwnych w 1981 r., w którym brał udział jako członek "Solidarności".

Obejrzyj całość

 

Wanda Błeńska: zawsze chciałam być lekarzem na misjach

MISJE. Wanda Błeńska (1911-2014) - słynna lekarka, która niosła pomoc chorym na trąd w Afryce, była nazywana przez swoich pacjentów "Dokta". W rozmowie z PAHM mówi o roli i etosie lekarza, o swoich pacjentach - i o tym, jak trafiła do Ugandy. - To było we mnie tak dawno, jak pamiętam - wyznaje.

Obejrzyj całość

 

Maria Sobocka: nikt nie spodziewał się przesiedlenia

OKUPACJA. W wieku 3 lat Maria Sobocka wraz z rodzicami i dwoma braćmi została wysiedlona z rodzinnej wsi do obozu dla internowanych w Cerekwicy pod Jarocinem. Niemcy dali im na spakowanie się ledwie 20 minut.

Obejrzyj całość

 

Janusz Biegański: jak nas było jedenastu, to chleba brakowało

CZERWIEC 1956. Uczestnik robotniczego protestu, który strzelał do gmachu UB i był sądzony za ujęcie z bronią w ręku, opowiada m.in. o walkach, brutalnym przesłuchaniu przez ubowców i o procesach poznańskich.

Obejrzyj całość

 

Aleksandra Wieruszewska: jestem z natury buntowniczką

MARZEC' 68. Pani Aleksandra była wtedy studentką Akademii Medycznej. Brała udział w studenckich protestach pod pomnikiem Mickiewicza, szczęśliwie uniknęła zatrzymania. Dziś opowiada o tym, czym były dla niej tamte wydarzenia.

Obejrzyj całość

 

Mirosław Jankowski: wtrąciliśmy swoje trzy grosze

MARZEC' 68. Jako student V roku studiów na Wyższej Szkole Rolniczej, brał udział w redagowaniu postulatów studenckich. Zatrzymany i przesłuchiwany, stanął przed sądem. Relegowany z uczelni, studia ukończył w 1971 roku. Wcześniej jednak dzięki ludzkiej życzliwości pracował w jednej z katedr WSR.

Obejrzyj całość

 

Jerzy Majchrzak: chłopaki, donoście butelki!

CZERWIEC 1956. Jako młody chłopak został ranny w nogę pod ostrzałem w okolicy obleganego przez demonstrantów gmachu UB na Kochanowskiego. - Ten protest zrobili młodzi ludzie, tak samo jak powstanie warszawskie - opowiada Jerzy Majchrzak.

Obejrzyj całość

 

Janusz Remlein: Najmłodszy rocznik w konspiracji

WOJNA. - My stanowiliśmy najmłodszy rocznik w całej konspiracji poznańskiej, przenosiliśmy materiały do organizujących się drukarni - opowiada Janusz Remlein, harcerz przedwojennej 15 Drużyny Poznańskiej, w czasie wojny członek Szarych Szeregów i uczestnik powstania warszawskiego.

Obejrzyj całość

 

Stanisław Płócieniak, Jolanta Sroczyńska: Florian był normalnym chłopakiem

WOJNA. Siostrzeniec i bratanica Floriana Marciniaka, naczelnika Szarych Szeregów, a także inni członkowie jego rodziny wspominają bohatera konspiracyjnego harcerstwa, ciągle mało obecnego w świadomości historycznej Polaków.

Obejrzyj całość

 

Stefania Tokarska-Kaszub: "Nenia" była twardą dziewczyną

WOJNA, OKUPACJA. Przed wojną pani Stefania była uczennicą gimnazjum Królowej Jadwigi na placu Świętokrzyskim w Poznaniu. Wspominając wojnę i okupację, opowiada nam m.in. o Irenie Bobowskiej pseudonim "Nenia" i "Wydra", która zapłaciła życiem za wydawanie podziemnej prasy.

Obejrzyj całość

 

Józef Stasiński: Imponował mi Michał Anioł

SZTUKA. Józef Stasiński to twórca medali, pomników i współautor odbudowy zrujnowanego w trakcie wojny Starego Miasta oraz poznańskiej katedry. Wraz z żoną Katarzyną, m.in. autorką kościelnych witraży opowiadają o swoich drogach artystycznych i inspiracjach.

Obejrzyj całość

 

Bonifacy Leczykiewicz: Wsypa nastąpiła w Kobylinie

WOJNA. Syn powstańca wielkopolskiego Piotra Leczykiewicza, urodzony w 1921 r. W wieku 11 lat wstąpił do 14 Drużyny Harcerskiej im. Zawiszy Czarnego w Kobylinie. W 1939 r. był junakiem, budował umocnienia na granicy z ZSRR. W czasie wojny działał w tajnej organizacji "Ogniwo".

Obejrzyj film

Baruch Bergman: Chciałem być Polakiem, ale mi nie dali

II RP, OKUPACJA. Był Żydem, mieszkańcem przedwojennego Poznania. Przeżył getto łódzkie i powstanie warszawskie. W swoich wspomnieniach, nakręconych podczas wizyty w Poznaniu w 2014 roku, przypomina o antysemityzmie i trudnych warunkach życia społeczności żydowskiej w Poznaniu.

Obejrzyj film

Bogusław Olejniczak: Ci z Hitlerjugend rzucali kamieniami

OKUPACJA Bogusław Olejniczak, członek Szarych Szeregów, wspomina życie w okupowanym Poznaniu na Winiarach. Opisuje również działalność w konspiracyjnym harcerstwie. I wspomina psa, który zawsze czekał na jego ojca. Kiedy ojciec wyjechał latem 1939 r. na wojnę, pies zdechł.

Obejrzyj film

Barbara Łukomska: Wojna uczy zaufania do ludzi

WOJNA, OKUPACJA. Barbara Łukomska w czasie wojny działała w konspiracyjnym harcerstwie. W ramach Szarych Szeregów brała m.in. udział w akcji dywersyjnej o kryptonimie "N". Na naszym filmie opowiada też o aresztowaniu, przesłuchaniach przez Niemców w obozie w Żabikowie i o śmierci brata.

Obejrzyj całość

 

Zbigniew Theus: Marzec' 68 to była wściekłość

MARZEC'68. – To był szok, że biją studentów. Że zdjęto „Dziady” ze sceny w Warszawie – wspomina Zbigniew Theus, działacz Zrzeszenia Studentów Polskich, uczestnik protestów Marca 1968 roku w Poznaniu. Choć sam uważa, że był raczej świadkiem. Dramatyczne wydarzenia oglądał z okien akademika...

Obejrzyj całość

 

Tomasz Kolańczyk: Brata pytali, czy jesteśmy Żydami

MARZEC'68. Tomasz Kolańczyk, w latach 60. ubiegłego wieku działacz Zrzeszenia Studentów Polskich, w marcu 1968 roku widział zarówno studenckie protesty w Warszawie, jak i w Poznaniu. Był świadkiem brutalności milicji. Dlaczego wtedy pytano jego brata, czy Kolańczykowie są Żydami?

Obejrzyj całość

 

Krzysztof Mańkowski: Mama miała niesamowitą odwagę

WOJNA, OKUPACJA. Urodzony 24 października 1933 roku w Poznaniu. Syn Andrzeja Franciszka Ksawerego hr. Mańkowskiego herbu Zaremba (1910-2001) i Klementyny Marii Czarkowsko-Golejewskiej herbu Awdaniec (1910-2003) - w czasie II wojny światowej czołowej brytyjskiej agentki.

Obejrzyj całość

 

Henryk Golimowski, Henryk Zielazek: Oni byli z organizacji podziemnej

OKUPACJA. Większość uczestników akcji sabotażowej Związku Odwetu ZWZ o kryptonimie "Bollwerk" - podpalenia niemieckich magazynów wojskowych w porcie nad Wartą w Poznaniu - zostało aresztowanych i zamordowanych. Henrykowie: Zielazek i Golimowski ocaleli, bo aresztowani ich nie wydali.

Obejrzyj całość

 

Marian Stencel: Wsiadłem do wozu UB, wyszedłem za 7 lat

PRL. - Przez jakiś czas byłem skromny i cichy. Aż w którymś tam roku, już nie pamiętam którym dokładnie, nie wiem w jaki sposób, spotkałem rotmistrza Zdanowicza. I on mi zaproponował współpracę w tworzeniu takiej siatki, że tak powiem, komunikacyjnej, dla kurierów, itd. I na to się zgodziłem - wspomina Marian Stencel, członek powojennej organizacji niepodległościowej.

Obejrzyj całość

 

Maria Krzyżańska: Jedyny zarzut - Armia Krajowa

WOJNA, OKUPACJA. - Oni się mnie pytali, wypytywali przede wszystkim o tych wszystkich naszych oficerów, przede wszystkim pytali się mnie -  dlaczego ja się nie zgłosiłam do AL-u. No i ja im na to odpowiedziałam (...) poszłam tam, gdzie rzeczywiście walczyli, nie? No i tak dosyć bezczelnie mu odpowiadałam - opowiada Maria Krzyżańska, kapitan Armii Krajowej, przesłuchiwana przez UB.

Obejrzyj całość